Madama Butterfly, SC 74

‘Madama Butterfly’ van Giacomo Puccini is een opera (gecomponeerd in 1900-03) die in 1904 in première ging in het Teatro alla Scala in Milaan. Het libretto werd geschreven door Luigi Illica en Giuseppe Giacosa, gebaseerd op het toneelstuk ‘Madame Butterfly’ van David Belasco.

Het verhaal speelt zich af in Nagasaki en vertelt het tragische lot van de jonge Japanse geisha Cio-Cio-San, die bekendstaat als Butterfly, en haar huwelijk met de Amerikaanse marineofficier Pinkerton. Puccini combineerde in deze opera de Italiaanse operatradities met muzikale invloeden uit Japan, onder meer door het gebruik van Japanse melodieën en klankkleuren. De orkestratie legt vaak de nadruk op subtiele stemmingen en de innerlijke emoties van de personages.

De sopraanaria “Un bel dì, vedremo” (die in elke versie in het tweede bedrijf voorkomt) behoort tot de centrale momenten van de opera en is een wereldwijde klassieker. Madama Butterfly wordt regelmatig uitgevoerd en blijft een opera waarin thema’s als liefde, culturele verschillen en persoonlijke verwachtingen centraal staan.

Anekdote

De eerste uitvoering in Milaan (in twee bedrijven) werd geen succes en kreeg veel kritiek, onder andere vanwege het tempo en de opbouw van het werk. Puccini heeft de opera daarna meermaals herwerkt (telkens in drie bedrijven) en het is vooral de vijfde versie uit 1907 die tegenwoordig het meest gespeeld wordt. Ook daarna bleef hij de rest van zijn leven nog periodiek aan het werk schaven en vijlen, maar niet elke bestaande versie is gepubliceerd.

Zonder ooit in dat land geweest te zijn, besteedde Puccini tijdens het componeren aandacht aan het creëren van een bepaalde sfeer door zich voor de Japanse melodieën die hij in de partituur verwerkte (een gedeelte van die melodieën was uit de volksmuziek afkomstig) op diverse Europese en Japanse bronnen te baseren.